آبرسانی لنز چیست و چه درصدی برای چشم من مناسب است؟

دو لنز با رنگ تقریبا یکسان پیدا کرده اید؛ روی یکی نوشته ۳۸ درصد آب و روی دیگری ۵۵ درصد. طبیعی است که دستتان سمت عدد بزرگ تر برود، مخصوصا اگر از سوزش آخر شب می ترسید. اما اینجا همان جایی است که نوشته روی جعبه می تواند ما را به اشتباه بیندازد: آن درصد، امتیاز راحتی لنز نیست.

اگر بخواهم قبل از خرید فقط یک نکته را روشن کنم، این است: آبرسانی لنز در توضیحات فروش معمولا به درصد آب موجود در ماده لنز اشاره دارد، نه مقدار آبی که لنز به چشم شما می رساند. برای انتخاب عدد مناسب باید جنس لنز، کیفیت اشک و نحوه قرار گرفتن آن روی چشم را کنار هم دید. بیایید این اطلاعات را به یک تصمیم قابل استفاده تبدیل کنیم.

آبرسانی لنز چیست و درصد روی جعبه چه می گوید؟

لنز نرم از ماده ای ساخته می شود که در حالت آماده استفاده مقداری آب در ساختارش دارد. عبارت Water Content همین مقدار را نشان می دهد. مثلا در لنزی با آب ۳۸ درصد، حدود ۳۸ درصد وزن ماده لنز در حالت آبگیری شده، آب است. این عدد در شرایط مشخص اندازه گیری می شود؛ قرار نیست نشان بدهد بعد از چند ساعت روی چشم شما دقیقا چه اتفاقی می افتد.

پس لنز ۵۵ درصدی، ۵۵ درصد به رطوبت چشم اضافه نمی کند. لنز وسیله درمان خشکی چشم هم نیست. راحتی آن به این بستگی دارد که سطحش چطور با اشک و پلک تعامل می کند، چقدر آب از دست می دهد و چقدر درست روی چشم می نشیند. واژه آبرسانی بدون توضیح این تفاوت، بیشتر از آنکه کمک کند، توقع اشتباه می سازد.

بین ۳۸، ۵۵ و ۶۹ درصد، کدام برای من مناسب است؟

پاسخ صادقانه این است که از روی درصد تنها نمی شود انتخاب کرد. چشم خشک مساوی با نیاز به بالاترین درصد آب نیست؛ همان طور که درصد پایین هم تضمین نمی کند لنز راحت باشد. من در مقایسه دو محصول، اول سراغ جنس و مشخصات کامل می روم و بعد عدد آب را می خوانم؛ این ترتیب جلوی یک خرید صرفا عددی را می گیرد.

این درصدها صرفا نمونه هستند و نسخه پیشنهادی برای گروه های مختلف نیستند. اگر با لنز قبلی راحت بوده اید، مشخصات همان مدل را همراه ببرید. اگر راحت نبوده اید، فقط بالاتر بردن درصد آب راه حل مطمئنی نیست؛ زمان شروع ناراحتی و علت آن اطلاعات ارزشمندتری می دهد.

چرا جنس لنز از مسابقه درصدها مهم تر است؟

در هیدروژل های معمولی، آب نقش مهمی در عبور اکسیژن دارد. در سیلیکون هیدروژل، بخش سیلیکونی ماده امکان عبور بیشتر اکسیژن را فراهم می کند و این قابلیت دیگر صرفا تابع درصد آب نیست. به همین دلیل ممکن است یک لنز سیلیکون هیدروژل با آب کمتر، اکسیژن بیشتری از یک هیدروژل با آب بالاتر عبور بدهد.

اما این را هم به وعده راحتی قطعی تبدیل نکنیم. مرور پژوهش های کاکرین نشان می دهد شواهد برای برتر دانستن همیشگی یکی از این دو جنس از نظر راحتی کافی نیست. طراحی لبه، ویژگی سطح، برنامه تعویض و شرایط چشم هم اثر دارند. عبارت سیلیکون هیدروژل به تنهایی مجوز استفاده طولانی یا خوابیدن با لنز نیست.

اگر در مشخصات محصول Dk/t دیدید، بدانید به عبور اکسیژن از لنز با در نظر گرفتن ضخامت آن مربوط است؛ با درصد آب فرق دارد. مقایسه این عدد هم باید با توجه به نمره و مشخصات اعلام شده سازنده انجام شود، نه با جدا کردن یک عدد از بقیه اطلاعات.

قبل از خرید، از خشکی و اشک چشم خود چه بدانیم؟

چشم شما چه زمانی اذیت می شود؟ صبح بدون لنز، بعد از چند ساعت کار با نمایشگر یا فقط نزدیک زمان تعویض لنز؟ همین تفاوت ها برای معاینه کمک کننده اند. سوزش، احساس شن ریزه و تاری نوسانی را یادداشت کنید؛ این نشانه ها به تنهایی تشخیص خشکی چشم نیستند، اما ارزش بررسی دارند.

موسسه ملی چشم آمریکا توضیح می دهد که خشکی می تواند به کمبود اشک، تبخیر سریع یا درست کار نکردن اشک مربوط باشد. بنابراین فقط پرسیدن «اشک چشمم کم است؟» کافی نیست. متخصص ممکن است پایداری اشک، مقدار آن و وضعیت پلک ها را بررسی کند. درمان مشکل سطح چشم، گاهی از عوض کردن چند مدل لنز نتیجه بخش تر است.

سابقه حساسیت، التهاب پلک، جراحی چشم، بیماری های زمینه ای و داروهای مصرفی را هم بگویید. دارویی را برای راحت تر شدن لنز خودسرانه قطع نکنید. اگر هنوز علت ناراحتی معلوم نیست، خرید بسته های بیشتر از یک مدل جدید را به بعد از ارزیابی موکول کنید.

نمره، انحنا و قطر؛ اطلاعاتی که عکس رنگ لنز نشان نمی دهد

نسخه عینک را نمی شود همیشه عینا برای لنز استفاده کرد. افزون بر نمره، وجود آستیگماتیسم و نیاز احتمالی به لنز مخصوص آن باید مشخص شود. در فیت لنز، متخصص بررسی می کند که لنز چطور روی چشم قرار می گیرد، حرکت می کند و دید می دهد؛ این بررسی با نگاه کردن به بزرگی چشم در آینه جایگزین نمی شود.

BC به انحنای پایه و DIA به قطر کلی لنز اشاره دارد. حتی یکسان بودن این دو عدد در دو برند، برابر بودن فیت را تضمین نمی کند؛ طراحی و ماده هم دخیل هستند. برای فهم دقیق تر این بخش، راهنمای قطر لنز و عدد DIA را بخوانید. انتخاب قطر بر اساس درشت تر دیده شدن چشم، جای انتخاب اندازه مناسب را نمی گیرد.

این موضوع برای لنز رنگی بدون نمره هم مهم است. FDA لنزهای تزئینی را وسیله پزشکی می داند و بر اندازه گیری و بررسی چشم تاکید می کند. نداشتن ضعف بینایی به معنی مناسب بودن هر لنزی برای چشم شما نیست.

روز معمولی شما با لنز چه شکلی است؟

برای یک مهمانی چند ساعته لنز می خواهید یا از صبح پشت نمایشگر هستید؟ در محیط دارای باد کولر کار می کنید؟ می توانید برنامه تمیز کردن و تعویض را دقیق اجرا کنید؟ پاسخ این سوال ها را موقع معاینه بگویید. انتخاب مناسب باید با روز واقعی شما جور باشد، نه فقط با حس خوب چند دقیقه اول.

برای کار با نمایشگر، وقفه های منظم، پلک زدن کامل و دور شدن از جریان مستقیم هوا می تواند به راحتی کمک کند. ولی اگر چشم ناراحت شد، ادامه دادن به امید عادت کردن کار درستی نیست. عینک همراه داشته باشید و زمان استفاده را طبق توصیه متخصص تنظیم کنید؛ یک ساعت ثابت و امن برای همه وجود ندارد.

لنز یک روزه بعد از مصرف دور انداخته می شود. لنز قابل استفاده مجدد به مراقبت مطابق دستور سازنده نیاز دارد. این دو برنامه را با مدت استفاده روزانه اشتباه نگیرید؛ ماهانه بودن لنز یعنی برنامه تعویض آن، نه اجازه نگه داشتن مداوم روی چشم.

قطره و مایع لنز، جای درصد آب را پر نمی کنند

اگر قرار است از قطره استفاده کنید، باید مشخصا با استفاده همزمان از لنز سازگار باشد و انتخاب آن با نظر متخصص انجام شود. هر اشک مصنوعی برای ریختن روی لنز مناسب نیست. در بررسی قطره های چشم، دستور مصرف و سازگاری با لنز از عبارت های تبلیغاتی مهم تر است. قطره نباید راهی برای تحمل درد یا پوشاندن علت ناراحتی باشد.

برای لنزهای قابل استفاده مجدد هم مایع لنز سازگار را مطابق دستور تهیه کنید. CDC تاکید می کند محلول نمکی ضدعفونی کننده نیست و محلول تازه نباید به محلول مصرف شده اضافه شود. محلول نگهداری نیز قطره چشم محسوب نمی شود.

برای آبرسانی لنز سراغ آب شیر، آب معدنی یا آب مقطر نروید. لنز را پیش از حمام و شنا خارج کنید؛ تماس با آب می تواند شکل لنز نرم را تغییر بدهد و خطر عفونت ایجاد کند. دست ها را پیش از تماس با لنز بشویید و خشک کنید و برنامه تعویض لنز و جالنزی را جدی بگیرید.

با چه اطلاعاتی سراغ انتخاب نهایی برویم؟

من برای مقایسه محصول، یک یادداشت کوتاه را از چند تب باز فروشگاهی مفیدتر می دانم. پیش از خرید این موارد را آماده کنید تا گفت و گو با متخصص و بررسی مشخصات محصول روشن تر شود:

• نسخه فعلی لنز، نام مدل تایید شده و مشخصات اندازه آن.
• زمان و شکل ناراحتی قبلی، حتی اگر بدون لنز هم وجود داشته است.
• ساعت و محیط استفاده، همراه با امکان رعایت مراقبت روزانه.
• سابقه حساسیت، بیماری، جراحی و فهرست داروهای مصرفی.
• برنامه تعویض و روش مراقبت توصیه شده برای همان مدل.

بعد از مشخص شدن مدل مناسب، سراغ ظاهر بروید. مثلا راهنمای رنگ های لنز چشم برای مقایسه نتیجه ظاهری کمک می کند؛ اما رنگ جذاب نمی تواند فیت نامناسب یا ناراحتی را جبران کند. در انتخاب لنز طبی رنگی هم هر دو بخش دید و سلامت سطح چشم باید در نظر گرفته شوند.

چه علائمی را نباید به کم بودن آبرسانی نسبت داد؟

درد، قرمزی غیرعادی، حساسیت به نور، ترشح یا تاری ناگهانی دید، دلیل امتحان کردن درصد آب جدید نیستند. لنز را خارج کنید و فورا با چشم پزشک تماس بگیرید. مطابق توصیه CDC، تا زمانی که متخصص اجازه نداده دوباره لنز نگذارید. اگر درد بعد از خارج کردن لنز هم ادامه دارد، مراجعه را عقب نیندازید.

اگر هنوز بین دو درصد مردد هستید، سوال مفیدتر این است: «کدام مدل با چشم معاینه شده من، برای شرایط استفاده من مناسب است؟» درصد آب یکی از پاسخ های روی جعبه است. پاسخ اصلی را ترکیب معاینه، فیت و راحتی پایدار چشم شما می دهد.